Museum Vleeshuis wordt 'Klank van de Stad'Heropening in de lente van 2006 Voor Antwerpen is het Museum Vleeshuis een begrip. Het historische gebouw staat nabij het Steen en de kathedraal indrukwekkend te wezen en heeft sinds mensenheugenis een museumfunctie. Die verandert evenwel: voortaan zal de Antwerpse muziekgeschiedenis er het centrale thema zijn. TEKST: JAN H. VERBANCK | FOTO'S: MUSEUM VLEESHUIS Nadat ik met veel geluk een parkeerplaatsje bemachtigd heb aan de Antwerpse kaaien, begeef ik mij langs de middeleeuwse kronkelstraatjes die de oude stad zo kenmerken, naar het prachtige pand. Het museum is potdicht en het duurt een tijd, vooraleer iemand met een grote, rammelende sleutelbos door een kier van de deur zichtbaar wordt. Het museum is wel degelijk gesloten, laat dat duidelijk zijn. Toch mag ik binnen, want ik heb een afspraak met conservator Karel Moens.
De tijd dringt | De 'cipier' leidt me dwars door het hele gebouw, dat de aanblik geeft van een bouwwerf, naar de tweede verdieping, waar nu de administratie huist, en dat blijft ook zo. Tegen de tijd dat we daar aankomen, ben ik alle gevoel voor oriëntatie kwijt en is mijn verwondering gewekt door tal van uit elkaar genomen instrumenten, ontmantelde piano's en losse toetsen die her en der in het rond slingeren. Moet hier over een jaartje een nieuwe tentoonstelling opengaan?
Speelmannen begeleiden een begrafenisstoet op het Groenkerkhof, 1597 Moderne multimedia | Je zou het niet verwachten in een oude, stoffige omgeving die met aandrang om een opfrisbeurt schreeuwt, maar Karel Moens praat aan de hand van een hypermoderne Powerpointpresentatie, waarin hij me nu al kan laten proeven van hoe het wordt. Ik weet niet waar ik eerst moet kijken: massa's voorwerpen, schilderijen, prenten, tekeningen, foto's, maquettes, handschriften en drukken brengen het boeiende verhaal tot leven. Je ziet én hoort muziek op straat, op de toren, in danshuizen, in kerken, in theaters, op kiosken.. De speelman, eeuwenlang de drager van het openbaar muziekleven, komt opnieuw tot leven.
Nog veel werk... | 'Klank van de Stad' wordt dus geen muziekinstrumentenmuseum, maar een tentoonstelling die de ruimere context schetst, waarin de muziek in Antwerpen gedijde, van de late Middeleeuwen tot nu. 'We belichten de rol van muziek in de kerk, voor de dagelijkse uurindeling, bij het vermaak op feesten en optochten, in het theater, voor representatie van magistraten en vorsten,' licht Karel Moens toe. 'Muziek als oorzaak van verderf en aanleiding tot controverse.
Huisorgel, L. De Baecker, Middelburg ca. 1750 De renovatie van het Museum Vleeshuis beslaat in een eerste fase de kelder (klokkengieterij en atelier van de instrumentenbouwer) en het gelijkvloers, waar de tentoonstelling in verschillende thema's wordt uitgewerkt. Later moet daar in een tweede fase ook de eerste verdieping bij komen, zodat de tentoonstelling, als alles is opgesteld, uiteindelijk drie verdiepingen zal beslaan. Tevens krijgt het sanitair en het bezoekersonthaal een grondige beurt. De renovatie van de buitenkant van het gebouw is helaas uitgesteld. Restaurateurs zijn wel al volop bezig de muziekinstrumenten van de collectie onder handen te nemen.
Harmonieconcert voor de kiosk van het Harmoniepark te Antwerpen, ca. 1820
Ik ben niet van mijn stoel geweest en heb het bureau van de conservator niet verlaten, en toch lijkt het of hij mij een rondleiding van een uur door een afgewerkte tentoonstelling heeft gegeven. Daar zijn de eruditie en de welbespraaktheid waarmee hij de Antwerpse muziekgeschiedenis tot in de kleinste details uit zijn mouw schudt en tot leven wekt, natuurlijk niet vreemd aan, maar het blijft toch nog heel even sciencefiction, virtueel, imaginair.. Toekomstmuziek, zeg maar.
Uniek 'moeder en kind'-virginaal: restauratie en reconstructie |
