Redactioneel

Over een broedende kip en het ei van Columbus

Om armoede te bestrijden en de bestaande welvaart te behouden kan de wereld niet zonder economische groei. De energie die we daarvoor de komende decennia nodig zullen hebben, zal voor het grootste deel afkomstig zijn uit fossiele brandstoffen. Als we de hoeveelheid broeikasgasemissies willen terugdringen, zullen we daarom niet alleen veel efficiënter met energie moeten leren omgaan, maar ook nieuwe baanbrekende energietechnologie moeten ontwikkelen.

Hoe pakken we dat aan? En als we zulke technologie gevonden hebben, hoe kunnen we er dan voor zorgen dat zij ook op voldoende grote schaal, dat wil zeggen wereldwijd, commercieel kan worden toegepast? Kun je zoiets afdwingen met wetten en subsidies of moet je geduldig zijn en de wetenschap vastbesloten en toegewijd aan een bruikbare en betaalbare oplossing laten werken zonder de onderzoekers in een keurslijf te dwingen?

ExxonMobil denkt dat het voor de kwaliteit en de succeskansen van het fundamentele onderzoek het beste is onderzoekers tijd en ruimte te gunnen om hun werk te doen, waarbij op voorhand geen enkele mogelijke oplossing mag worden uitgesloten of opgedrongen. Fundamentele wetenschap is vergelijkbaar met het broedproces. De vogel houdt verschillende eieren warm; sommige komen uit en uiteindelijk zullen alleen de sterkste kuikens overleven. En het is, zoals het spreekwoord zegt, niet verstandig een broedende kip te storen. Dus is het ook niet verstandig het onderzoek te frustreren met allerlei dwingende eisen die mogelijke oplossingen aan het zicht onttrekken die misschien in het begin weinig realistisch lijken, maar uiteindelijk wel eens het ei van Columbus zouden kunnen zijn.

Een grootschalig wetenschappelijk onderzoeksproject dat beoogt de energievoorziening tot in de (verre) toekomst veilig te stellen en tegelijkertijd de emissies terug te brengen, is het Global Climate and Energy Project (GCEP) van de Universiteit van Stanford in Californië. Kenmerkend voor dit programma is dat alle mogelijke oplossingen – alternatieve energiebronnen maar ook het opslaan van de CO2 die vrijkomt bij het gebruik van fossiele brandstoffen – serieus worden onderzocht. ExxonMobil sponsort dit project, waaraan inmiddels ook gerenommeerde Europese onderzoeksinstellingen meedoen, zoals de Technische Universiteit Delft en het Energieonderzoek Centrum Nederland. Hebben we hier genoeg aan? Het antwoord is nee. We moeten direct aan de slag. Op dit moment zouden we al miljoenen tonnen broeikasgasemissies kunnen voorkómen door geen energie te verspillen en meer rendement uit bestaande methoden van energieopwekking te halen.

Op de wat langere termijn moeten we doorgaan met het ontwikkelen van steeds geavanceerdere motoren, brandstofsystemen en brandstoffen die het milieu minder belasten, zonder onze economische groeikansen te schaden. Optimisme is hier op zijn plaats. Laten we niet vergeten dat alle technologische doorbraken die het leven van miljoenen mensen in het verleden hebben verbeterd en verlengd, ooit voorbereid zijn in een eenzaam hoekje van een studievertrek of laboratorium, waar talentvolle, creatieve en doorzettende wetenschappers zich het hoofd braken over iets dat aanvankelijk onoplosbaar leek.

Dat is nu eens iets waarvan we met zekerheid weten dat het in de toekomst niet zal veranderen.

Anton Buys