Redactioneel

Kiezen is beter dan delen

Ondernemingen die niet investeren in hun toekomst, is geen lang leven beschoren. Een deel van de bedrijfswinst moet daarom worden gereserveerd voor innovatie en uitbreiding om de concurrentie niet alleen vandaag maar ook morgen en liefst overmorgen vol te kunnen houden.

Waarin moet je dan investeren? In die activiteiten en bedrijfsmiddelen die het meeste rendement beloven natuurlijk. De beste ondernemers zijn degenen die dit investeringsspel beter spelen dan hun concurrenten. Het geld dat voor investeringen beschikbaar is, kunnen ze maar één keer uitgeven, dus concentreren zij zich op die activiteiten die het meeste rendement beloven. Om erachter te komen welke activiteiten dat zijn, moeten ze niet alleen de ontwikkelingen op de markt goed kennen maar ook verantwoorde keuzes kunnen maken.

En daarvoor heb je naast een rekenmachine ook een goede neus nodig en– vooral – een forse portie realiteitszin. Logisch zult u zeggen. Maar als het zo logisch is, waarom blijkt de praktijk dan vaak weerbarstiger dan de theorie? De voornaamste reden is dat het maken van verstandige keuzes heel moeilijk is. Bedrijven hebben op dit gebied trouwens een voordeel: de tucht van de markt. Ze moeten selectief en kritisch kiezen, want niet kiezen of verkeerd kiezen kan het bestaan van de onderneming op het spel zetten.

Andere geledingen van de samenleving hebben dat voordeel niet. Groeperingen die een deelbelang vertegenwoordigen, hoeven zich in het algemeen niet druk te maken over zaken als haalbaarheid en rendement. Ook overheden kunnen veel potjes tegelijk op het vuur zetten. Alles wat bijdraagt tot het behalen van de doelstellingen, is meegenomen. Als het misloopt, kan men gewoon weer iets anders bedenken. De continuïteit van de eigen organisatie is immers niet in het geding.

Milieumaatregelen en -subsidies zijn hiervan een illustratief voorbeeld. Om onze leefomgeving te ontzien of de kwaliteit ervan te verbeteren kun je allerlei maatregelen en investeringen voorstellen. Dat wordt in kringen van de milieubeweging, maar ook bij de overheid naar hartenlust gedaan.

Het vervelende is echter dat een euro die eenmaal aan één maatregel of project is uitgegeven, niet meer beschikbaar is voor iets anders. Geld dat je bijvoorbeeld spendeert aan bestaande effectieve vormen van energie besparing levert in termen van emissiebeperking aanzienlijk meer op dan het subsidiëren van economisch niet renderende windmolens. Dus waar moeten die euro's naartoe? De vraag stellen is hem beantwoorden.

We zouden maatschappelijke vraagstukken op dezelfde manier moeten benaderen als investeringsmogelijkheden. Kijk eerst naar de verwachte resultaten van mogelijke beleidsmaatregelen. Wees daarbij streng en reken jezelf niet al te snel rijk. Maak uiteindelijk een keuze en blijf daar ook bij, tenzij het rendement (fors) tegenvalt.
Kiezen is in dit geval beter dan delen.

Anton Buys