Redactioneel

De strijd om talent

Binnenkort gaan de Nederlanders naar de stembus om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen. Het valt op dat de verkiezingsthema's weer heel vertrouwd aandoen. Het integratievraagstuk, dat de vorige twee afleveringen van de stembusgang domineerde, is enigszins op de achtergrond gedrongen. Op de voorgrond staan kwesties die in de jaren van de paarse kabinetten het debat al domineerden, zoals werkgelegenheid, onderwijs, zorg en – niet te vergeten – vergrijzing. Die thema's hebben één kenmerk gemeen: ze hebben alle iets te maken met toekomstige demografische ontwikkelingen. De komende jaren gaat de zogenoemde baby boom-generatie massaal met pensioen. Dat betekent dat de krapte op de arbeidsmarkt zal toenemen, dat er steeds minder gediplomeerden van school komen, dat de kosten van de zorg aanmerkelijk zullen stijgen, dat meer mensen nodig zullen zijn en dat degenen die werken langer aan de slag zullen (moeten) blijven.

Dit is in essentie een macro-economisch en zeker geen specifiek Nederlands verhaal. Op micro-niveau zijn de gevolgen nu al merkbaar. In de bedrijven bijvoorbeeld, die harder met elkaar moeten concurreren om het schaarse talent binnen te halen en vooral te houden. Industriële ondernemingen hebben het wat dit betreft moeilijker dan andere arbeidsorganisaties. Dat houdt onder meer verband met hun nogal povere imago. Dit geldt in het bijzonder voor ExxonMobil's bedrijfstak, de olie- en gassector en petrochemie. Die wordt geheel ten onrechte nog altijd vaker geassocieerd met schoorstenen en zwarte drab dan met hightech en baanbrekend wetenschappelijk onderzoek.

Wat kunnen we hieraan doen? Best veel eigenlijk, zoals blijkt in een panelgesprek dat we organiseerden met een aantal deskundigen die verbonden zijn aan de Karel de Grote-Hogeschool in Antwerpen. Hier worden studenten onder meer opgeleid voor technische beroepen. De boodschap is positief: door dichter bij de doelgroep, jongeren, te staan zijn scholen in staat meer belangstelling te wekken voor techniek. Het beste bewijs hiervan is de aanpak van de Karel de Grote- Hogeschool zelf, die dankzij een gerichte promotiecampagne dit schooljaar 50 procent meer studenten kon inschrijven.

En de bedrijven zelf? Die staan organisatorisch voor de nodige veranderingen, want in een wereld met steeds meer dual careers en een toenemend aantal ouderen begint het oude vertrouwde human resources-beleid slijtageverschijnselen te vertonen. Hoe eerder ze dat beseffen en in de praktijk brengen, hoe sterker ze staan in de strijd om talent.

Anton Buys