Chemie is overal: van fotosynthese tot spijkerbroek

Chemie is overal. In de eerste plaats in de natuur zelf. een prachtig voorbeeld is de fotosynthese van planten die koolstofdioxide (CO2) en water omzetten in suikers met behulp van lichtenergie.

Nog spectaculairder is de chemie in het menselijk lichaam, dat eigenlijk een schier oneindige, complexe chemische fabriek is. Bij verliefdheid vinden bijvoorbeeld chemische processen plaats. Neurotransmitters seinen razendsnel over en weer met als uiteindelijk gevolg dat de aanmaak van diverse chemische stoffen worden ervaren als de spreekwoordelijke vlinders in de buik. In de psychiatrie wordt gebruik gemaakt van chemische stoffen om bepaalde processen te onderdrukken of juist te stimuleren. Op het gebied van pijnbestrijding is ongetwijfeld de aspirine het bekendst. Aspirine is gebaseerd op een natuurproduct, maar de werking van het pilletje overtreft het origineel. Van oudsher werd wilgensap gebruikt als pijnstillend en koortswerend middel, waarin de werkzame stof salicylzuur zit. Het heeft echter vervelende nadelen, zoals de afschuwelijke smaak en het feit dat het de slijmvliezen aantast. Door het zuur te veresteren tot acetylsalicylzuur worden de neveneffecten sterk verkleind, maar wordt de werking niet aangetast. In allerlei verschijningsvormen is het pilletje al meer dan 100 jaar op de markt en nog steeds worden nieuwe toepassingen gevonden voor deze natuurstof.

Iedereen heeft er zeker minimaal één in de kast liggen: de spijkerbroek. Ook bij dit kledingstuk speelt de chemische industrie een zichtbare rol. karakteristiek voor de spijkerbroek is de blauwe kleur, indigo blauw. Het is een van de oudste natuurlijke kleurstoffen. Tot 1870 werd indigo gewonnen uit planten. Toen ontdekte een chemicus de synthetische indigo, waarvan vervolgens een commercieel product is gemaakt. Nu plukken we nog dagelijks de vruchten van die chemische vooruitgang.