Swingen in de straten van Breda

Breda Jazz Festival

Ieder jaar tijdens Hemelvaart verzamelen jazzliefhebbers uit alle windstreken zich op het Breda Jazz Festival. Uit ieder café klinkt swingende muziek, op straat zijn talloze live-optredens te zien en op verschillende podia spelen internationale topartiesten. ExxonMobil is een van de sponsors vanwege zijn banden met de stad – het Benelux hoofdkantoor is er gevestigd.

TEKST ROB VISSERS | FOTO'S WILLEM BLAUW

In de historische binnenstad van Breda klinkt muziek op alle pleinen en terras­sen, variërend van slepende Louisiana blues tot energieke dixieland. Door de straten trekken streetparades, orkestjes te voet, met in hun midden een man in kostuum die een paraplu boven zijn hoofd op en neer beweegt. Het is een karakteristiek beeld van het Breda Jazz Festival dat dit jaar zijn 37e editie beleefde. Het evenement gaat tradi­tioneel van start op Hemelvaartsdag, terwijl de laatste noot steevast vier dagen later klinkt.

Groot maar intiem | Op ruim twintig podia verspreid door de stad vinden meer dan honderdvijftig concerten plaats, waarvan de buitenoptredens gratis toegankelijk zijn. Het festival trekt een uiteenlopend publiek van jong en oud, dat in groten getale afkomt op de aanstekelijke muziek. De afgelopen jaren bezochten gemiddeld 250.000 mensen het evenement. De populariteit neemt nog steeds toe, onder meer doordat het programma van traditionele jazz is uitgebreid met modernere varian­ten en verwante muziekstijlen zoals blues, rhythm en blues en zydeco.

De oude jazz neemt nog wel een centrale positie in binnen het festival. Dat is in de geest van de oprichters van het festival, de Roaring Twenties Club Breda, die grote liefhebbers zijn van deze muziekstijl. Al in 1971 roepen zij het Oude Stijl Jazz Festival in het leven, inmiddels omgedoopt tot Breda Jazz Festival dat daarmee een van de langst bestaande festivals van Nederland is. In 1999 kiest het nieuwe bestuur voor een andere aanpak. Om het evene­ment grootschalig en toch intiem te houden, ruilen zij de grote zalen in voor een aantal kleinere locaties in het centrum van de stad. Een groot succes, zo blijkt. Zowel bezoekers als sponsors zijn zeer te spreken over het vernieuwde concept. De bezoekers­aantallen vertonen een opgaande lijn. Een toenemend aantal gasten komt van buiten de landsgrenzen.

De Grote Markt in Breda was omgetoverd tot één groot terras, waar jazzliefhebbers konden genieten van verschillende optredens op maar liefst vier muziekpodia, waaronder het Esso-podium

Internationale sterren | Dat geldt ook voor de artiesten, die erg gechar­meerd zijn van de combinatie van een sterk programma en een goede atmos­feer. Een groot deel van de muzikanten komt uit het buitenland, zoals de VS, Japan, Australië, Engeland en Frankrijk. Maar ook lokale en regionale bands laten van zich horen. Dit jaar traden onder meer The Syncopators uit Australië, Steve Lucky & the Rhumba Bums uit de VS, de Mike Andersen Band uit Denemarken, Ian Parker uit Groot-Brittannië en de New Cool Collective Big Band uit Nederland op.

Door de jaren heen hebben vele bekende jazzmusici dankzij het Breda Jazz Festival een speciale band met Nederland gekregen. In 1974 kwam de Amerikaanse sopraansaxofonist George Probert voor het eerst naar Breda. Veel jazzsterren volgden in zijn kielzog, zoals Jabbo Smith, Arnett Cob, Ben Webster, Benny Waters en Doc Cheatam. De trombonist Dan Barrett brak vijfentwintig jaar geleden door met zijn versie van The Man I love van George en Ira Gershwin, die tijdens het festival werd opgeno­men. De klarinettist­saxofonist Al Gallodoro reisde voor het eerst naar Europa om te spelen op het festival en de vibrafonist Lionel Hampton vierde er in 1995 zijn vijfentachtigste verjaardag met een exclusief concert.

Succesnummers | Veel programma­onderdelen uit de eerdere edities bestaan nog steeds. Het gospelconcert in de Grote Kerk is nog altijd een van de best bezochte optredens. Net als de Duo­Special, die startte in 1982, waarin twee artiesten een muzikaal duel met elkaar aangaan. Ook de uit topmusici samengestelde Surprise bands en Melodians trekken altijd veel publiek. Sinds 1999 worden deze gelegenheids­formaties speciaal voor Breda samen­gesteld. Verder is er, naast de talloze optredens, een jazzmarkt op zaterdag waar de bezoekers kunnen snuffelen tussen 78­toerenplaten, antieke muziek­instrumenten, cd's, dvd's en jazzcuriosa. Kortom, een rijk aanbod aan activiteiten voor een groot publiek.

Om een dergelijk grootschalig evene­ment soepel te laten verlopen, is een gedegen organisatie nodig. Die in handen van de Stichting Breda Jazz Festival, die wordt gerund door een driekoppig bestuur en een programma­raad van drie personen. Zij dragen de zorg voor onder andere de program­mering, vergunningen, podia, licht, geluid en de contacten met horeca, pers en gemeente. Ook sturen zij de bijna negentig vrijwilligers aan, die er achter de schermen voor zorgen dat alles vlekkeloos verloopt. Hun taken bestaan onder meer uit het begeleiden en vervoeren van muzikanten, informatie geven aan bezoekers en het verzorgen van de kaartverkoop. De organisatie werkt tien maanden per jaar aan de voor­bereidingen en de uitvoering. Alleen in de zomer is de organisatie twee maanden met reces. De voorbereidingen beginnen ieder jaar in augustus.

Snuffelen op de jazzmarkt

Opzwepende klanken | En het resultaat is ernaar. Wie de voorbije jaren een bezoek bracht aan het Breda Jazz Festival, heeft geproefd van de unieke sfeer. Stil blijven zitten bij de opzwe­pende klanken van de oude en moderne jazz is haast onmogelijk. Bezoekers, artiesten, gemeente en sponsoren zijn het erover eens dat het in Breda nog vele jaren moet blijven swingen.