Zoeken naar balans

Tussen de belangen van de drie partners

TEAM Terminal in Europoort, een joint venture waarin Esso Nederland BV, een dochteronderneming van ExxonMobil, participeert, neemt binnen de Rotterdamse tank­terminals een bijzondere plaats in. In tegenstelling tot de commerciële bedrijven heeft TEAM Terminal niet direct te maken met fluctuerende olieprijzen op de wereldmarkt of met strategisch voor­raadbeheer. Voorop staat de volledige service­gerichtheid naar de 'eigen' partners.

TEKST JAN WOLTERS | FOTO'S KEES STUIP

TEAM Terminal verwerkt uitsluitend ruwe olie voor de drie partners. Ruim van tevoren wordt aangegeven wanneer op de terminal een tanker kan worden verwacht. Het moment is echter niet exact te bepa­len. 'Onderweg kan zich van alles voor­doen waardoor het aankomsttijdstip moet worden bijgesteld. Het hoeft maar te stormen en het schip arriveert een dag later', weet Bob van der Zwan uit ervaring. 'Voor onze planning is het belangrijk te weten wanneer een schip aankomt; er zijn tenslotte meer schepen onderweg. De planning wordt dagelijks doorgesproken en aangepast. We gaan er soepel mee om en met drie aanlegsteigers zijn we redelijk flexibel. Dat moet ook wel, want een dag vertraging betekent voor een groot schip al gauw een schade van 100.000 dollar. Slechts een enkele keer zijn de steigers volledig bezet en moeten we een schip teleur stellen. Voor die gevallen hebben we een eenvoudige regel: wie het eerst komt, het eerst maalt. Het schip dat het eerst bij Hoek van Holland is, krijgt de ligplaats.'

Voordat het schip wordt gelost, gaat een onafhankelijke surveyor aan boord om de kwantiteit en kwaliteit van de ruwe olie – crude in het jargon – vast te stellen. Tijdens het lossen neemt TEAM Terminal door middel van een inline sampler nog een representatief monster. Dat gebeurt eveneens als het naar de klant wordt verpompt. 'We willen precies weten wat er binnen komt en wat er naar buiten gaat. Voor onze klanten hebben we die gegevens uiteraard ook nodig.'

Eigendom | Er komen verschillende soorten crude aan in Europoort. De partners geven aan in welke tank de ruwe olie dient te worden opgeslagen en of het gemengd moet worden. 'Een van onze partners voert zoveel verschil­lende soorten crude aan, dat het aantal opslagtanks voor gescheiden opslag niet toereikend is. Er moeten dus wel verschillende soorten bij elkaar. Een van de andere daarentegen wil de olie­soorten strikt gescheiden houden.

Overigens blijft de crude het eigendom van de betreffende partner, die er de volledige zeggenschap over houdt. We hebben de olie weliswaar in handen, maar het is nooit van ons', verduidelijkt Van der Zwan. De operators in de controlekamer zorgen er met behulp van het computersysteem voor dat de crude in de gewenste opslagtank terecht komt. Het systeem weet of die ruimte er is en controleert of alle afsluiters in het leidingsysteem juist staan ingesteld.

TEAM Terminal is volledig afhankelijk van wat er nodig is op de raffinaderijen. Bij ExxonMobil bepalen de crude schedulers de aanvoer. 'Uit oogpunt van optimalisatie weten ze wat het meest aantrekkelijke mengsel is. Wij krijgen het recept en zorgen ervoor dat de crudes gemengd worden.'

Voor de raffinaderij van ExxonMobil in Rotterdam beschikt TEAM Terminal over een speciaal jet­mixsysteem. Per tank zorgen drie mixers ervoor dat het water in de ruwe olie zo optimaal mogelijk wordt vermengd. 'In tegen­stelling tot vroeger gaat de olie die hiervandaan naar de raffinaderij wordt verpompt, rechtstreeks de fabriek in. In Rotterdam staat nog maar één crude tank; dat waren er veel meer. Dat heeft alles met optimalisatie te maken. Het is niet aantrekkelijk om zowel hier als op de raffinaderij voorraad bij te houden.'

< Wij krijgen het recept en zorgen ervoor
dat de crudes gemengd worden.>

High viscosity crude | Voor de raffi­naderijen van ExxonMobil in Rotterdam en Antwerpen beschikt TEAM Terminal over een redelijk unieke installatie; de high viscosity crude blender. 'Ruwe olie met een hoge viscositeit kan financieel bijzonder interessant zijn. Afhankelijk van de situatie op de oliemarkt wordt deze stroperige olie door de crude scheduler aangevoerd', aldus Van der Zwan. Het probleem was dat TEAM Terminal deze olie niet kon verwerken.

De terminal is destijds ontworpen voor de behandeling van ruwe olie met een maximum temperatuur van 40 graden Celsius. High viscosity crude moet op minstens 60 graden Celsius worden gehouden om het nog te kunnen verpompen. 'De oplossing is eigenlijk vrij simpel. We voegen net zo lang ruwe olie uit een koude tank aan de high viscosity crude toe, tot het mengspel een temperatuur heeft van die 40 graden. Drie jaar geleden is voor die installatie flink geïnvesteerd.'

Voor de toekomst liggen er voor TEAM Terminal momenteel geen bijzondere ontwikkelingen in het verschiet. Ruimte voor eventuele uitbreiding is er overi­gens ook niet. Van der Zwan geeft aan dat TEAM met het opereren van de tankterminal al voldoende om handen heeft. 'We moeten als zelfstandige orga­nisatie alles zelf doen, ondanks dat we eigendom zijn van drie grote concerns. TEAM Terminal is een aparte BV die zelf zijn personeels­ en juridische zaken moet afhandelen. We hebben een eigen cao, een eigen ondernemingsraad en we moeten dus ook zelf voor de noodzake­lijke vergunningen zorgen. Onze belang­rijkste taak is de terminal op een veilige en betrouwbare wijze te laten functione­ren en daarbij altijd een goede balans proberen te vinden tussen de belangen van onze drie partners.'

Zie verder:

Geschikt voor grootste olietankers