Redactioneel

Die andere ongemakkelijke waarheid

Een tuinder in het Westland figureerde onlangs in een artikel in De Volkskrant. Hij meldde trots dat zijn bedrijf voor het verwarmen van zijn kassen niet langer afhankelijk is van aardgas. De ondernemer is overgeschakeld op aardwarmte. Als je maar diep genoeg boort, stuit je ook in de drassige Hollandse bodem op heet water. Leg vervolgens leidingen aan, pomp het water op en de tomaten schieten uit de grond. Kosten: enkele miljoenen, die bij afwezigheid van de aardgasrekening ook nog eens in een paar jaar zijn terug te verdienen.

Het is een voorbeeld van hoe inventiviteit het energievraagstuk kan helpen oplossen, maar zet de lezer ook op het verkeerde been. Je zou haast denken dat als iedereen nu maar snel het voorbeeld van deze tuinder volgt, het halve land binnen enkele jaren kan overschakelen op geo thermische energie. Dat is natuurlijk niet zo. In de eerste plaats laten de plaatselijke omstandigheden dit lang niet overal toe, maar bovendien gaat het om een nichetoepassing die maar een klein deel van de totale energievraag kan dekken.

De manier waarop over deze en dergelijke vernieuwingen wordt bericht, is illustratief voor het energiedebat. Innovaties krijgen begrijpelijkerwijs en terecht zeer veel aandacht, maar hierdoor wordt die andere ongemakkelijke waarheid aan het oog onttrokken: dat we nu en ook in de wat verdere toekomst nog steeds grote hoeveelheden olie, aardgas en steenkolen nodig zullen hebben, zelfs als we de hele Benelux binnen- en buitengaats volzetten met windmolens en alle daken met zonnepanelen bedekken. En dan gaan we er gemakshalve maar even aan voorbij dat dit zowel praktisch als financieel onhaalbaar is.

Wat we al met al nodig hebben is een evenwichtige benadering, waarbij technologische innovaties een centrale rol spelen, omdat ze nodig zijn, maar tegelijkertijd wordt beseft doordringt dat de bestaande, conventionele energiebronnen hun langste tijd nog lang niet hebben gehad. In het Engels bestaat hiervoor een mooie uitdrukking: there is no silver bullet. Met andere woorden, we zullen aan één oplossing niet genoeg hebben om de energievoorziening van de toekomst veilig te stellen en de uitstoot van broeikasgassen tot veilige proporties terug te brengen. Vandaar dat verder wetenschappelijk onderzoek zo belangrijk is; vandaar ook dat we in afwachting van een echte doorbraak door moeten gaan met de exploratie en winning van nieuwe voorraden olie en gas.

We kunnen ze voorlopig echt niet missen.

Anton Buys, hoofdredacteur