Vijf jaar fundamenteel speurwerk

Sinds vijf jaar sponsort ExxonMobil een ambitieus internationaal wetenschappelijk onderzoeksprogramma van Stanford University, het Global Climate and Energy Project (GCEP). Het doel is oplossingen te vinden voor een van de belangrijkste vraagstukken van deze eeuw: de groeiende wereld bevolking van voldoende energie voorzien zonder het milieu onherstelbare schade toe te brengen.

BRON THE LAMP | FOTO'S GCEP EN EXXONMOBIL

GCEP ging van start in 2002. In de vijf jaar die sindsdien verstreken zijn, is het aantal onderzoeksprojecten snel uitgebreid. Ook wetenschappelijke instellingen buiten de Verenigde Staten doen eraan mee, zoals de Technische Universiteit Delft en het Energieonderzoekscentrum in Nederland. Recent kwam daar een Belgisch project bij. GCEP wil 1,6 miljoen dollar investeren in onderzoek van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie naar het gebruik van genetisch gewijzigde populieren voor de productie van biobrandstoffen. Vier internationale bedrijven ondersteunen GCEP: ExxonMobil, General Electric, Schlumberger en Toyota. In de loop van tien jaar investeren deze sponsors 225 miljoen dollar in Stanford University en andere vooraanstaande wetenschappelijke instellingen met als doel een brede onderzoeksportefeuille op te bouwen. GCEP is er niet op uit direct commercieel toepasbare technologieën te ontwikkelen. In plaats daarvan wordt ernaar gestreefd om nieuwe aanknopingspunten, kaders en wetenschappelijke methodes te ontwikkelen die de basis vormen voor nieuwe technologie. Deze moeten in de komende decennia wetenschappers en bedrijven in staat stellen energiesystemen te ontwikkelen die de uitstoot van broeikasgassen aanzienlijk zullen reduceren.

Doorbraaktechnologie nodig | Het wetenschappelijk speurwerk richt zich voornamelijk op het produceren van energie voor elektriciteitsopwekking en transport. 'De grote uitdaging – het op wereldwijde schaal minimaliseren van de uitstoot van broeikasgassen – vraagt om een doorbraaktechnologie', aldus Dr. Brian Flannery, manager wetenschap, strategie en programma's bij ExxonMobil. 'We zijn ervan overtuigd dat die doorbraak mogelijk zal worden gemaakt door het soort fundamenteel onderzoek waardoor GCEP zich kenmerkt. Wetenschap en technologie vormen de basis van deze aanzienlijke academische inspanning.'

Dr. Brian Flannery
Manager wetenschap, strategie en
programma's bij ExxonMobil.

Voor zo'n inspanning is een robuuste onderzoeksorganisatie nodig. Inmiddels zijn 24 instellingen, 17 afdelingen van Stanford, 70 onderzoekers en meer dan 300 afgestudeerden en postdocs betrokken bij het programma. Zij werken aan 44 langlopende onderzoeksprojecten en 11 voorbereidende onderzoeken. De onderzoeksresultaten worden gedeeld met het grote publiek, waaronder wetenschappers en technologen, de media, het bedrijfsleven, overheden en potentiële eindgebruikers.

Innovatief onderzoek met risico's | De gestelde doelen zijn niet makkelijk te bereiken. Het ultieme doel van GCEP is een allesveranderende wetenschappelijke doorbraak te bewerkstelligen. De nadruk ligt daarom op innovatief onderzoek. Daarbij worden soms grote risico's genomen, maar dit is nu juist nodig om baanbrekende resultaten te boeken. Het vereist ook een cultuuromslag, want wetenschappelijk onderzoekers zijn gewend risico's te mijden. Dat is ook te begrijpen. Meestal worden onderzoeksprojecten gefinancierd door instanties die vooral geïnteresseerd zijn in kansrijke projecten. Het kenmerk van GCEP is nu juist dat out of the box moet worden gedacht. Originaliteit en innovativiteit staan voorop. Gezien de complexe aard van de GCEP-activiteiten is de behoefte aan onderlinge communicatie groot. Dat is niet altijd eenvoudig te organiseren met een over de hele wereld verspreid onderzoeksteam. 'Zoveel mensen bij elkaar houden en begeleiden zonder de doelstellingen uit het oog te verliezen is niet altijd even gemakkelijk. De projectmanagers hebben zich hiervoor bijzonder moeten inspannen, maar het is goed verlopen', aldus Flannery. 'De afgelopen vijf jaar zijn binnen GCEP programma's opgezet waarbij de beste instellingen, de meest gezaghebbende mede werkers en de meest getalenteerde studenten betrokken zijn. Dat heeft nieuwe perspectieven opgeleverd. Dankzij GCEP houdt een nieuwe generatie wetenschappers en technologen zich bezig met deze materie.'

Doordat alle wetenschappelijke en logistieke problemen zijn opgelost, is GCEP een groot succes geworden. 'Binnen de verder ontwikkelde onderzoeksgebieden hebben onderzoekers de uitdagingen en kansen uitstekend in kaart gebracht. Zo heeft men bijvoorbeeld op het gebied van zonne-energie en afvang en opslag van CO2 een aantal integrale programma's opgezet, waarmee de basis is gelegd voor een breed onderzoeksspectrum,' aldus Flannery.

Sherri Stuewer
Vice President van ExxonMobil.

GCEP werkt als katalysator | 'De lange-termijndoelstellingen waar we in dit kader mee te maken hebben, kan de academische wereld niet alleen realiseren,' aldus Sherri Stuewer, Vice President van ExxonMobil en verantwoordelijk voor veiligheid, gezondheid en milieu. 'Ook het bedrijfsleven en overheidsinstanties zullen een bijdrage moeten leveren. We hoopten dat GCEP als katalysator zou fungeren en wetenschappers ertoe zou aanzetten om breder na te gaan denken over deze problematiek en dat is precies wat we nu zien gebeuren. Diverse prominente universiteiten hebben GCEP als voorbeeld gebruikt bij de opzet van hun eigen energieonderzoek. We hebben veel meer bereikt dan we vijf jaar geleden, toen het programma van start ging, durfden te hopen.'

Zie verder:

Verdeling onderzoeksgeld

GCEP-Projecten