INHOUDSOPGAVE | TERUG

Verkeerslessen Educatieve Verkeerstuin Utrecht

Rustig rijden, richting aangeven, niet botsen!

Uitgelaten komt een groepje kinderen de Educatieve Verkeerstuin in Park Transwijk in Utrecht binnenrennen. 'Wauw, dit is echt vet', roept een jongen die hier een verjaardagsfeestje komt vieren. Dan ziet hij plotseling de man in uniform en blijft hij staan. 'Meneer, bent u een echte politieman?'

TEKST: MIRJAM DE LEEUW | FOTO'S: KEES STUIP

Rinus Kunst, coördinator van de Educatieve Verkeerstuin, is inderdaad een echte politieman. De verkeerstuin in Park Transwijk is de enige verkeerstuin in Nederland waar door de politie lesgegeven wordt. In 1963 werd de Educatieve Verkeerstuin opgericht door de toenmalige gemeentepolitie Utrecht en de gemeente Utrecht met als doel de veiligheid van kinderen, de toekomstige volwassen burger, in het verkeer te vergroten. Eigendom en management van de tuin vallen onder de gemeente, het dagelijks beheer en de verkeerslessen worden verzorgd door de Regio Politie Utrecht. Rinus Kunst is sinds vierenhalf jaar coördinator. 'Als coördinator ben je eigenlijk exploitant van de Educatieve Verkeerstuin. Naast het geven van verkeerslessen verzorg ik de administratie en onderhoud ik onder andere de contacten met de wethouders, scholen en sponsors.'

Rinus Kunst, coördinator Educatieve Verkeerstuin Utrecht: "Het volgen van verkeerslessen is een serieuze aangelegenheid. Al wordt maar één ongeluk voorkomen, dan is de verkeerstuin het al waard."

Veilige omgeving | In de Educatieve Verkeerstuin in Utrecht kunnen kinderen van acht tot twaalf jaar in een veilige omgeving oefenen in het deelnemen aan het verkeer. De tuin heeft een oppervlakte van ongeveer 4500 vierkante meter en bestaat uit een compleet stratenplan met kruispunten, zebrapaden, trottoirs, een rotonde, een spoorwegovergang en verkeerslichten. Er zijn verschillende verkeerssituaties nagebootst en uiteraard ontbreken ook de bijbehorende verkeersborden niet.


Tijdens het tanken bij de twee Essopompen laat het binnenwerk de bekende pompgeluiden horen. Alles is op ongeveer eenderde van de werkelijke grootte uitgevoerd, zodat het overzichtelijker is voor de kinderen.

De afgelopen maanden werd de tuin opgeknapt en zijn nieuwe voorzieningen gebouwd, zoals toiletten en een loods voor de werkplaats. Ook zijn de twee benzinepompen die Esso Nederland bij de aanleg in 1963 schonk, door nieuwe vervangen.


Verkeersles |
Jaarlijks bezoeken zo'n 3500 leerlingen van de basisscholen uit de provincie Utrecht de Educatieve Verkeerstuin. Leerlingen uit groep zeven krijgen hier verkeerslessen en leerlingen uit groep acht leggen het praktisch verkeersexamen af. De verkeerslessen worden aangepast aan de theorielesprogramma's van de verschillende scholen. Zijn ervaringen als hoofdagent van de Politie Regio Utrecht komen Rinus Kunst goed van pas bij het geven van de verkeerslessen. Aan de hand van projectiebeelden geeft hij uitleg bij verschillende verkeerssituaties en -borden. Uiteraard worden ook de huisregels van de tuin niet vergeten: rustig rijden, richting aangeven, twee handen aan het stuur houden en niet botsen! 'Dat laatste klinkt misschien raar, maar op de één of andere manier zijn de kinderen altijd geneigd om de trapauto's als botsauto's te gebruiken. Het is hier echter geen kermis, het volgen van verkeerslessen is een serieuze aangelegenheid.'

Rijden, fietsen en lopen | Na de verkeersles worden de kinderen in drie groepen ingedeeld en krijgen ze de rol van automobilist, fietser of voetganger toegewezen. De verkeerstuin beschikt over 45 fietsen en 21 trapauto's, inclusief één politieauto. Na een tijdje wordt gewisseld, zodat iedereen aan het einde van de dag op verschillende manieren aan het verkeer heeft deelgenomen.

Er is voor iedere rol wel een uitdaging, bijvoorbeeld verplichte en niet-verplichte fietspaden, voorrangssituaties bij zebrapaden of het rijden op een rotonde.

Vanaf de verkeerstoren in het midden kan Rinus Kunst de gehele verkeerstuin overzien en de kinderen dus goed in de gaten houden. Via een luidspreker legt hij uit wat ze verkeerd doen en geeft hij ze aanwijzingen. Ook bedient hij vanaf de toren de verkeersborden en de spoorwegovergang. Voor de veiligheid gaat dit op een ouderwetse manier en moet de knop steeds met de hand ingedrukt worden gehouden. 'Je moet er niet aan denken dat er een kind per ongeluk een neergaande boom op zijn hoofd zou krijgen', verklaart de verkeerstuincoördinator.

Verjaardagsfeestjes | Op woensdagmiddag is de verkeerstuin open voor verjaardagsfeestjes. Elk jaar vieren ongeveer 1500 kinderen hier hun verjaardag. De jarige mag in de politieauto rijden en krijgt aan het einde van de dag een rijbewijs. Vaak zijn hun ouders hier vroeger ook geweest.
'Meestal weten ze nog precies wat ze toen fout deden', weet Rinus Kunst.
'Ook was het park in hun beleving toen veel groter. De omvang is echter net als de opzet nog steeds hetzelfde, maar uiteraard wel aangepast aan de nieuwe verkeersregels.'

'De verkeerstuin is overigens niet alleen geschikt om kinderen aan het verkeer te leren deelnemen. Soms komen hier allochtone vrouwen leren fietsen. Ook mensen met een scootmobiel zijn welkom. En we hebben speciaal een blindenroute aangelegd, met ribbeltegels en tikkers op de verkeerslichten, zodat blinden hier eerst rustig kunnen komen oefenen voordat ze de straat opgaan.'


'De gemeente Utrecht investeert veel in verkeersonderwijs', vertelt Rinus Kunst, 'en dat werpt zijn vruchten af. Uit de statistieken blijkt dat in de stad Utrecht minder verkeersongevallen voorkomen dan in de rest van het land. Al wordt maar één ongeluk voorkomen, dan is de verkeerstuin het al waard.'

 Print